Maalula
Maalula, Şam’ın yaklaşık 40 km kuzeyinde dağlık bir bölgede yer alır. Her yönden Kalamun dağlarıyla taçlandırılmış olan bu tarihi kasaba, dağların arasında saklıdır.
Maalula; komşu iki köyle birlikte (“es-Sarha” ya da Bahaa ve Cubbadin) Hz. İsa’nın konuştuğu dil olan Batı Aramicesinin hâlâ konuşulduğu dünyadaki tek bölge sayılır.
Maalula’yı en çok öne çıkaran şey, kayalık boğaz ve Azize Tekla ile ilgili hikâyesidir. Anlatıya göre inançlı ve saf genç kız Tekla, peşindeki askerlerden kaçarak Maalula’ya ulaşmış; bugünkü boğazın bulunduğu yere geldiğinde dağ yarılmış ve onun geçip kurtulmasına imkân vermiş. Bu yüzden Maalula’nın kayalarının kalbinde Azize Tekla adına bir manastır inşa edilmiş. Manastır; modern yapının yanı sıra kayaların içinde küçük bir kilise ve Azize Tekla’nın makamını barındırır. Ayrıca kayalardan çıkan ve suları kutsal kabul edilen bir tatlı su kaynağı da bulunur. Manastır, dünyanın her yerinden hac ziyaretlerinin hedefidir.
Manastır meydanının önünden ziyaretçi, kayaların arasındaki boğaz boyunca ilerleyebilir. Bu şaşırtıcı güzergâh yer yer bir metrenin altına kadar daralır ve iki yanındaki kayalar on metreye kadar yükselir.
Kayalık güzergâhın sonunda Maalula’ya yukarıdan bakarsınız; burada büyük bir haç dikilidir. Yanında durup nefes kesen panoramik manzarayı fotoğraflayabilirsiniz: dağın Maalula kasabasını kucaklayışı ve ufukta uzanan Batı Kalamun dağları.
Komşu tepenin zirvesinde ise Mar Sarkis ve Bakhus Manastırı yer alır. Bu iki azize, Roma ordusunda subayken inanmış ve bugüne kadar Maalula’yı sığınak edinmişlerdir.
Maalula’da kayalara oyulmuş tarihi eserleri ve mezarları her yerde kolayca görebilirsiniz. Burada her şey özeldir: sıradan evleri bile dağın kayalarının kalbine oyulmuş ve doğanın bir parçası gibi inşa edilmiş bulursunuz.
Maalula’yı ziyaret ederseniz bölgenin ünlü üzüm pekmezini tatmayı ihmal etmeyin ve kayalık geçitte yürümeye uygun kıyafet giymeye özen gösterin — geçit yalnızca yürüyerek geçilebilir.
Maalula’yı ziyaret etmek için en iyi zaman, Maalula meydanında festivallerin düzenlendiği bayramlardır: 13–14 Eylül gecesi Haç Yortusu ve her yıl 24 Eylül’de Azize Tekla Yortusu.
Cayrud Tuz Gölü
Cayrud şehri, Şam’ın yaklaşık 50 km kuzeydoğusunda yer alır. Şehre giden yol; Kuteyfe, Maadamiyet el-Kalamun ve Rahibe gibi Doğu Kalamun kasabalarından geçer ve her biri onlarca arkeolojik alan ve seçkin turistik nokta barındırır.
Cayrud ise başka bir hikâye: bozkırın kapısı ve bozkırdan gelenleri karşılayan ilk yerleşim merkezi. Tarihi çok eski dönemlere uzanır; burada tarih öncesi döneme ait kalıntılar bulunmuştur. Emevi döneminde ise gelişmiş; Halife Hişam bin Abdülmelik bozkırın kıyısında gezinti, avlanma ve dinlenme için uğradığı bir konaklama yapısı inşa etmiştir.
Cayrud’un doğusunda yağmur ve sel sularıyla beslenen büyük bir göl bulunur. İklim değişikliği sonucu büyük kısmı kurumuş ve mevsimsel hâle gelmiştir. Ancak bu kuruma, büyük miktarlarda doğal kaya tuzunun varlığını ortaya çıkarmış ve tuz ile alçı çıkarımıyla bölge halkı için bir geçim kaynağına dönüşmüştür.
Bölge halkının “el-Mellaha” (tuzla) dediği bu yerin manzarası son derece etkileyicidir. Gözün alabildiği yere kadar beyaz kumlar ve dümdüz arazilerden başka bir şey görmezsiniz; kendinizi ay yüzeyinde sanırsınız. Tuzlanın ardından beyaz kum tepeleriyle ve Suriye bozkırına açılan uzantısıyla “et-Tavus” bölgesi ya da Beyaz Çöl uzanır. Burası, avlanmaya ayrılmış nadir yırtıcı kuş türlerinin en önemli avlanma alanları arasındadır.
Kalamun’da unutulmayacak özel aktivitelerden biri, tuzlayı gece ziyaret etmektir. Özellikle boğucu sıcakların yaşandığı yaz aylarında tuzla, şehir sıcağından kaçanlar için muhteşem bir sığınak olur. Cayrud ve komşu bölgelerin halkı, sıcak yaz gecelerinde tuzlada gece geçirmeye alışkındır: kelimenin tam anlamıyla yeri döşek, göğü yorgan edinebilirler. Zemin son derece temiz beyaz kumdur ve yüksek tuzluluğu hiçbir böceğin ya da sürüngenin burada bulunmasına izin vermez. Gökyüzü ve yıldız manzarası ise başka hiçbir yerde göremeyeceğiniz kadar masalsıdır. Tuzlanın kumunda kolayca kum banyosu da yapabilirsiniz. Bazı sıcak gecelerde bölge bir festivale dönüşür; şehir halkının büyük kısmı ve hizmetleriyle birlikte tuzladaki geceye taşınır.
Astronomi ve yıldız gözlemi meraklısıysanız ya da çölü ve arazi gezilerini seviyorsanız, burası sizin için en iyi ve en yakın destinasyon: Cayrud tuzlası — çölün berrak havasının, yıldızların güzelliğinin, bölge halkının misafirperverliğinin ve o kendine has şivesinin tadını çıkarabileceğiniz yer.
Bludan
Şam’dan Lübnan sınırı yönünde yaklaşık 50 km uzaklıkta bulunan Bludan, deniz seviyesinden yaklaşık 1500 metre yükseklikteki konumuyla Suriye’nin en yüksek yazlık yerleşimleri arasındadır. Yaz aylarındaki serin havasıyla şehir sıcağından bir kaçış noktası olduğundan Şam’ın birinci yazlık merkezi sayılır ve geniş bir şöhrete sahiptir.
Kasabanın Zebedani Ovası’na hâkim olması ona muhteşem bir panoramik manzara kazandırır. Bu ayrıcalıklı konum, kasabada turizmi uzun süredir teşvik etmiştir; farklı seviyelerde pek çok turistik tesis yaygınlaşmıştır — ilk Arap zirvesine ev sahipliği yapan büyük Bludan Oteli ve Cennet Bludan Restoranı gibi.
Gerçekten dikkat çekici yapı ise Musa Mağarası’dır. Bludan halkının elleriyle, yarım yüzyıl boyunca kazma darbeleriyle oluşturulmuş bir mağaradır. Uzun süre inşaat kumu kaynağı olarak işlev görmüş, ardından daha da uzun bir süre terk edilmiş; nihayetinde Bludanlı bir kişi burayı turistik bir yapıya dönüştürmeye karar vermiştir.
Bugün burası, insan eliyle yapılmış en büyük turistik mağara haline gelmiştir: 7000 metrekare alan, yaklaşık 300 metre derinlik ve dağın kalbinde bir su yatağı. Küçük yerel teknelerle dolaşabilir, dağın kalbine oyulmuş heykelleri görebilirsiniz — sıcaklık dışarıya kıyasla inanılmaz derecede düşüktür.
Mağarada ayrıca ziyaretçilere hizmet veren bir restoran ve kafeterya ile özel hediyelik eşya dükkânları bulunur.